یكى از روش هاى مؤثر براى یادگیرى و حفظ كردن مطالب ، استفاده از جعبه لایتنر است .در اینجا نحوه كار با این جعبه را توضیح مى دهیم و امیدواریم شما با استفاده از این ابزار ساده و سودمند، بر یادگیرى خود    بیفزائید و در زمان محدودتر باكیفیت بهتر مطالب بیشترى را به خاطر بسپارید.

جعبه یادگیرى لایتنر:

این وسیله كه توسط محقق اتریشى آقاى 'سباستین لایتنر' طراحى شده است . مطالب را از حافظه كوتاه مدت شما به حافظه بلند مدتتان منتقل می نماید. این گام به گونه اى انجام مى گیردكه شما احساس یك تفكر سخت یا تكرارهاى خسته كننده نخواهید كرد انسان وقتى ازكارى لذت ببرد دیگر احتیاجى نیست تا خود را مجبورکند به آن بپردازد بلكه خود به خود به طرف آن می رود.




جعبه لایتنر
یكى از روش هاى مؤثر براى یادگیرى و حفظ كردن مطالب ، استفاده از جعبه لایتنر است .در اینجا نحوه كار با این جعبه را توضیح مى دهیم و امیدواریم شما با استفاده از این ابزار ساده و سودمند، بر یادگیرى خود    بیفزائید و در زمان محدودتر باكیفیت بهتر مطالب بیشترى را به خاطر بسپارید.

جعبه یادگیرى لایتنر:

این وسیله كه توسط محقق اتریشى آقاى 'سباستین لایتنر' طراحى شده است . مطالب را از حافظه كوتاه مدت شما به حافظه بلند مدتتان منتقل می نماید. این گام به گونه اى انجام مى گیردكه شما احساس یك تفكر سخت یا تكرارهاى خسته كننده نخواهید كرد انسان وقتى ازكارى لذت ببرد دیگر احتیاجى نیست تا خود را مجبورکند به آن بپردازد بلكه خود به خود به طرف آن می رود.

اساس علمی:

این وسیله بر اساس تجارب روانشناسى و تربیتى زیر طراحى شده است .

ا) اگر انسان یك مطلب یا مفهوم را به خوبى فرا بگیرد بعد از یك روز تا یك هفته تقریبا45% آنرا فراموش می كند و بعد از یك  ماه 80% آن فراموش مى شود به این ترتیب فقط 20% وارد حافظه دراز مدت مى شود. جعبه لایتنر برنامه را به گونه اى تنظیم مى كند  تا با بیشترین تكرار در قسمت خطرناك منحنى فراموشی، مطالب به حافظأ دراز مدت هدایت شود.

) آزمایش اسكینر: این آزمایش مى گوید هركاه بلافاصله بعد از هر عملى پاداش دریافت شود، باعث تشدید آن عمل مى شود. وقتى دربازى موفقیتى به دست مى آورید پاداش می گیرید كه همان امتیاز بیشتر است . این امتیاز بیشتر چون به شما رضایت می دهد تمایل پیدا مى كنیدكه كماكان با شدت بیشترى به بازى ادامه دهید.

از این خاصیت در جعبه یادگیرى "لایتنر" استفاده شده است ، یعنى شما هر بام كه چیزى را یاد مى گیرید به قسمت بعدى مى روید امتیاز مى گیرید و همین باعث مى شود دائما از آن با تمایل قلبى استفاده كنید.

مزایاى این وسیله :

ا) از تكرارهاى غیر ضرورى جلوگیرى مى كند، به عبارتى دیگر شما براى آنكه مطلبى را از حافظه كوتاه مدت به بلند مدت منتقل كنید نیازمند تكرارهاى مكررهستید، اما وقتى یك صفحه را براى چندمین بام مطالعه می كنید مطالبى را كه بلد هستید مجددا مى خوانید در صورتیكه دیگر لزومى به تكرار آن نیست و تكرار بى جهت آن باعث اتلاف وقت و انرژى، بى حوصلگى و در نتیجه دلزدكى شما مى شود اما جعبه لایتنر فقط مطالب چموش و رام نشدنى را شكاركرده و ما را وادار به تكرار آن مى كند.

2) اگر شما آنرا براى مدتى هم رها سازید هیچ اختلالى دركار یادگیرى ایجاد نمى شود جز آنكه مجبور مى شویدكارت ها را بار دیگر مرور كنید. البته توصیه ما این است كه كار را به طور منظم ادامه دهید.

3) باگرفتن امتیاز و مشاهده پیوسته موفقیت ، یادگیرى براى شما از یك حالت خسته كننده به یك بازى لذت بخش و دل نشین تبدیل مى شود.

چگونه از جعبه لایتنر استفاده كنیم ؟

جعبه لایتنر یك قوطى دربازاست كه ازپنج قسمت تشكیل مى شود. (شكل زیر )



عرض قسمت هاى مختلف به ترتیب  یک ، دو ، چهار ، هشت و پانزده سانتی متراست .   این جعبه را مى توانید خودتان با مقوا و مثلا از قوطی پودر لباس شویى،كفش و ...    درست كنید، یا اینكه جعبه آماده را از بیرون خریداری کنید.

این روش را مى توانید براى یادگیرى لغات زبان انگلیسى، فارسى، عربى و یا هر فرمول یا مطلب درسی فرارى كه مى خواهید به خاطر بسپارید به كارگیرید.

هر موضوع یاد گرفتنى را روى یك برگ كاغذ (فیش ) مى نویسید. دقت كنید كه روى هر فیش یک موضوع یادگرفتنی را بنویسید.یعنى لغت را در یک روی کاغذ و جواب آن رادر روی دیگر برگه مى نویسید. در روى یك برگه بیش از یک موضوع راننویسید. مى توانید در یك روى برگه مثلا سمت چپ یك موازنه شیمیاى را بنویسید و در پشت آن نتیجه و سمت راست موازنه رابنویسید هم چنین مى توانید براى فرمولهاى فیزیك یا ریاضى یا مطالب درس زیست شناسی و به طوركلى براى هر یك از مطالب حفظ كردنى این روa را به كارگیرید. البته تا به حال بیشترین استفاده از این روش در مورد یادگیرى واژه هاى زبان بوده است .

مراحل كار:

ا.روز اول : تعدادى از برگه ها (فیش ها) را تكمیل می كنید و پس از اینكه هر دو روى برگه را یكى دوبار مرور كردید برگه ها را در خانه اول جعبه قرار دهید. مى توانید هر روز، ده پانزده یا تعداد بیشترى برگه آماده نمائید. شاید در بعضى روزها هم برگه اى تهیه نكنید.

2. روز دوم : ابتدا برگه هاى راكه دیروز تهیه كرده بودید از خانه اول بردارید. سوال ها را از روى برگه بخوانید و سعى كنید جواب ها را به خاطر بیاورید آنهایى راكه بلد نبودید مجددا در خانه اول قرار دهید وآنهاى راكه بلد بودید به خانه دوم منتقل كنید و پشت این برگه ها یك كاغذ رنگى با ارتفاع بیشتر قرار دهید.

در پایان ، برگه هایى راكه در روز دوم براى اولین بار تهیه كرده اید در خانه اول قرار دهید.

3.روز سوم : به برگه هاى خانه دوم دست نمی زنید زیرا خانه دوم هنوز تكمیل نشده است و ظرفیت دوگروه برگه را دارد. پس باز هم از برگه هاى خانه اول شروع مى كنید و برگه هاى را كه جواب سوالاتشان را بلد هستید به خانه دوم منتقل می كنید و درپشت كاغذ رنگى قرار مى دهید تا این برگه ها با برگه هاى روز كذشته مخلوط نشود. برگه هاى كه پاسخشان را بلد نیستید به همراه برگه هاى جدیدى كه امروز تهیه كرده اید در خانه اول قرار دهید.

3.روز چهارم :

الف ) امروز ابتدا از خانه دوم شروع مى كنید زیرا خانه دوم ظرفیت دوگروه بركه را دارد و ظرفیت آن روز قبل تكمیل شده است . ولى فقط برگه هاى ردیف جلوتر را برمى دارید. (یعنى برگه هایى كه جلوى كاغذ رنگى قرار دارند ) سؤالات روى این برگه ها را مطالعه مى كنید و اگر جواب درست دادید برگه ها را در داخل خانه سوم و در ابتداى آن قرار مى دهید و پشت این برگه ها یك كاغذ رنگى با ارتفاع بیشتر قرار مى دهید تا فاصله گذارى مشخص شود ضمنا برگه هاى باقى مانده در خانه دوم را جلوتر مى برید وكاغذ رنگى را در پشت این برگه ها مى گذارید.

ب ) سپس به خانه اول برگردید و برگه هاى آ ن را بردارید و آنهایى را كه بلد هستید در خانه دوم و پشت كاغذ رنگى قرار می دهید

ج ) برگه ها یى كه پاسخ آ نها را بلد نیستند و همچنین برگه هاى جد ید راكه تهیه كرده ا ید در خانه اول مى گذارید.

5. خانه سوم براى چهارگروه برگه در نظر گرفته شده و باید چهار روز صبر كنید تا ا ین قسمت تكمیل شود البته هر روز پس از ورود برگه ها از خانه دوم به خانه سوم پشت ا ین برگه ها یك كاغذ رنگى مى گذارید تا قسمت سوم هم به تدریج و پس از چهار روز تكمیل شود.

6. خانه چهارم جاى هشت گروه برگه را دارد و هشت  روز پس از ورود اولین برگه ها پر خواهد شد. خانه پنجم جاى پانزده گروه برگه را دارد و پانزده روز پس از ورود اولین برگه ها به ا ین قسمت تكمیل مى شود. یعنى اگر شما در كارتان وقفه اى نینداز ید 30روز طول خواهد كشید تا هر 5 قسمت جعبه لایتنر تكمیل شود. توجه دارید كه بین هر دو گروه برگه یک كاغذ رنگی با ارتفاع بیشتر قرار مى دهید تا برگه هاى مربوط به روزهاى مختلف با یكد یگر مخلوط نشوند از روز سی و یكم به تدر یج برگه ها از داخل جعبه خارج  مى شود و شما مى توانید این برگه ها را بایگانى نمائید زیرا پس از 5 بار تكرار موفقیت آمیز هر برگه در زمان های متفاوت مى توانید  مطمئن باشیدكه آ ن موضوع را براى همیشه فراگرفته اید و هیچگاه آ نرا فراموش نخواهیدكرد.

نتیجه : به ا ین ترتیب شما با روشى كه شبیه بازى انفرادى است و در اوقات فراغت مى توانید باكمتر ین میزان اتلاف وقت آ نچه را كه یادگیرى اش برا یتان مشكل تر است بیشتر تكرار كنید و زود تر و بهتر و براى همیشه به خاطر بسپار ید و آ نچه را كه زود تر یاد مى گیر ید  فقط با 5 بار تكرار براى همیشه فرا بگیر ید.

تذكر: روش استفاده صحیح از جعبه لایتنر به همین ترتیبى است كه در ا ین نامه توضیح داد یم امیدوار یم شما نیز با به كارگیرى ا ین روش در حفظ كردن و به خاطر سپارى مطالب درسى موفق شو ید.

یك نكته مهم : در هر مرحله كه به سوال یك برگه نتوانستید جواب دهید با ید آ ن برگه را به اولین خانه برگردانید.

پاسخ به یك سؤال : یكى از داوطلبان كه با جدیت از جعبه لایتنر استفاده مى كرد با نگرانى سؤالى را مطرح كرد، او پرسید: مگر شما نگفته بودید وقتى یك برگه را پس از پنج بار تكرار در جعبه لایتنر از جعبه بیرون گذاستیم آن موضوع براى همیشه در حافظه مان باید ثبت شود. جواب دادم ، بله همینطور است . او ادامه داد ولى من برگه هایى راكه یك ماه پیش از جعبه بیرون گذاشته ام بار دیگر مطالعه كردم و متوجه شدم جواب آنها را فراموش كرده ام . مى دانید مشكل این داوطلب چه بود؟

او هرباركه جواب برگه اى را بلد نبود آن برگه را به خانه قبلى برمى گرداند در صورتیكه لازم بود آن برگه را به خانه اول برگرداند و مجددا تمام مسیر را از اول طى كند. شما باید بتوانید یك برگه را بدون هیچگونه اشتباه در پنج بار تكرار در فواصل تعیین شده به درستى پاسخ دهید، یعنى حتى یكبار هم اشتباه نكنید و اگر اشتباه كردید آن برگه را به اولین خانه برگردانید

یک تجربه : من خود از این جعبه به طور مداوم برای لغات زبان استفاده کردم ، باید بگویم 90% مطالب در ذهنم مانده ایت و فقط 10 % مطالب در ذهنم تثبیت نشده است . آن هم به خاطر این بود که در بعضی از روز ها از آن استفاده نکردم.

برای تهیه برگه مطالب می توانید یک برگه A4 را با تاکردن به 16 قسمت قسیم کرده ( مطابق شکل ) و آن را با قیچی ببرید و یا اینکه آن را از بیرون خریداری نمایید.


نوشته شده در تاریخ دوشنبه 17 اسفند 1388    | توسط:    | طبقه بندی: مطالب آموزشی،     | نظرات()